Een virtuele buitenwereld oproepen
Binnen de muren van een inrichting is maar zeer moeilijk te voorspellen hoe een gedetineerde zich zal gedragen als hij eenmaal weer op vrije voeten is. Hoewel in de loop der jaren tal van methoden en technieken zijn ontwikkeld door psychologen en psychiaters, blijft het vaak giswerk wat er daadwerkelijk in het hoofd van een gedetineerde om gaat, in hoeverre hij meent wat hij zegt en wat het daadwerkelijk effect is van een eventuele behandeling.
De Dienst Justitiele Inrichtingen (DJI) vroeg van de Geijn Partners daarom te onderzoeken in hoeverre nieuwe cognitieve technologieën een bijdrage kunnen leveren aan een dieper inzicht in de psyche van de gedetineerde. Eens te meer omdat de ‘spin off’ van deze inspanningen mogelijk ook voor andere vakgebieden van nut kan zijn. We deden dit door een aantal bestaande technieken samen te brengen in een nieuw onderzoeksinstrumentarium: Virtual Reality. Door middel van een speciale ‘helm’ worden driedimensionale beelden gecombineerd met levensecht geluid, geur en beweging. Op die manier kan een virtuele buitenwereld opgeroepen worden waarin de proefpersoon vrij kan navigeren. Deze ‘buitenwereld’ is echter ook manipuleerbaar, en kan naar believen worden voorzien van prikkels en verleidingen: een jonge vrouw die zonnebaadt in het stadspark, een onbewaakt jong kind in een zandbak, een losse tas op een bankje… Terwijl de proefpersoon navigeert door deze ‘verleidelijke’ wereld wordt zijn fysieke gesteldheid gemeten door middel van sensoren die op het lichaam zijn geplakt.
De uitkomsten van deze proefopstellingen tonen een tweetal zaken aan. Eén: er is sprake van een meetbare mentale reactie op de getoonde verleidingen – een reactie die zich een fractie eerder voordoet dan de gedragsreactie van de proefpersoon (weglopen, blik afwenden enz.) Twee: nader onderzoek is noodzakelijk om meer te weten te komen over wát er op dat moment exact gemeten wordt, en welke nieuwe inzichten dit kan brengen in combinatie met wat we al weten en de technieken die nu reeds toepassen. Een wetenschappelijke exercitie die grote betekenis kan hebben voor de penitentiaire praktijk – en daarbuiten.
Voor meer informatie kunt u hier contact opnemen met Tony Hardenberg.
